به اشتراک گذاری
ایجاد نشاط و شادابی یکی از مؤثرترین راه ها برای افزایش بهداشت روانی در جامعه است، مدرسه بعنوان یک نهاد می تواند با بوجود آوردن زمینه ها و برنامه هایی باعث هر چه شاداب کردن جامعه شود. اگر در مدرسه شوق زندگی کردن بوجود آید خود به خود اثرگذار بر جامعه خواهد بود. انسان های شاد زندگی خود را تحت کنترل دارند، مسئولیت پذیرند، هدفمند هستند، دید مثبت به زندگی دارند. آینده نگر وامیدوارند و در مقابل مشکلات و سختی ها از پای نمی نشینند، قرآن دین اسلام را دین شادی معرفی نموده و مهمترین عوامل شادی را محبوبیت، مقبولیت و موفقیت، ایمان، هویت ملی و فرهنگی، خلاقیت عارفانه و حل مسئله ذکر کرده است، روانشناسان شادی و شور و نشاط را محرک انسان ها برای عمل می دانند و جامعه شناسان جامعه شاد را جامعه موفق می دانند. عواملی که می تواند باعث گسترش شادی شود در ابتدا خانواده است و سپس دیگر نهادها همچون مدرسه و نهادهای فرهنگی مذهبی می باشند که هر کدام به نوبه خود وظایفی دارند که در اینجا سعی می شود پیشنهادات کاربردی جهت ایجاد شور و نشاط در مدرسه ارائه دهد.
در حقیقت آموزش و پرورش به مثابه درختی تنومند است که برای تغذیه و باروری میوه هایش نیازمند استفاده از منابعی است که با هماهنگی و مساعدت، موجبات رشد آن را فراهم می آورند. از سوی دیگر عناوینی چون خلاقیت نقادی و نقدپذیری، بارش فکری، مهارت های زندگی، تغذیه و بهداشت فردی و جمعی، مدرسه ی شاد زمانی در مدارس عملیاتی خواهد شد که تمامی عناصر این مجموعه به باور لازم برسند و تحول و تغییر را به عنوان یک اصل در نظر بگیرند. شادمانی احساسی است که زندگی را چیزی خوب می داند. شادمانی به مفهوم دوام لحظات شاد دیروز، روحیه ی سرخوش امروز و زمان دشوار فرد است. آنچه اشخاص آن را شادی تجربه می کنند نه یک شادی زودگذر بلکه یک احساس عمیق و این باور است که به رغم مشکلات امروز همه چیز خوب است،یا به خوبی برگزار خواهد شد .انسانی شاد است که از زنده بودن خود احساس رضایت و خوشبختی کند، دیگران از او سود ببرند، آرزوها و نیازهای فردش نیز تا حد نسبتاً زیادی تحقق یافته باشد و خوشبختی و شادمانی اش مستدام باشد نه مقطعی و زودگذر
شادی از دیدگاه قرآن و معصومان (علیهم السلام)
قرآن اسلام را دین شادی می شمارد و نیز با شادی های دنیا مخالف نیست، بلکه آن شادی هایی را خوب می داند که موجب لطمه به دیگران و همچنین دارای قبح اخلاقی و مذهبی نباشد و تضییع حقوق خداوند را در بر نداشته باشد.
از نگاه دین مهمترین عوامل شادی زا در زندگی انسان ها عبارتند از: محبوبیت، مقبولیت، موفقیت، ایمان، هویت ملی و فرهنگی، خلاقیت، تجربه های عارفانه، حل مسئله، پرهیز از گناه، رضایت و تحمل، تبسم و خنده، تنوع ظاهری، بوی خوش، کار و تلاش، تفریح و تفرج، سیر و سفر، تفکر در آفرینش و کشف حقیقت، رسیدگی به دیگران، با بچه بودن، استفاده از روش های استعاره ای و شعری در بیان نظرات، داشتن دوستان ساده و خوش مشرب، تقویت عزت نفس، هدیه دادن و مهربانی کردن و گره گشایی از کار دیگران می باشد.
شادی از دیدگاه روانشناسی
ریچارد کارسون معتقد است که شادمانی حالتی از ذهن است نه رشته ای از حوادث، احساس آرامش بخش که می توانید همیشه تجربه اش کنید و با آن زندگی کنید و نه چیزی که برای یافتنش نیاز به جستجو داشته باشید، شادمانی در خارج از وجود شما نیست شادمانی یک احساس است.
مایکل ارگایل معتقد است که شادی عبارت است از بودن در حال خوش حالی و سرور یا دیگر هیجانات مثبت یا عبارت است از راضی بودن از زندگی خود.
شادمانی عبارت است از قضاوت و داوری انسان درباره ی چگونگی گذراندن زندگی خویش، این نوع واحدی از بیرون به فرد تحمیل نمی شود بلکه حالتی است درونی که از هیجانات مثبت تأثیر می پذیرد
عوامل مؤثر بر شور و نشاط دانش آموزان
– خانواده
خانواده اولین نهادی است که انسان در آن رشد می کند و تأثیر مستقیم بر اعمال و رفتارها و نگرش ها و طرز تلقی های فرزندان دارد. برخی خانواده ها عموماً دنیا را مکانی قابل اعتماد، منظم، پیش بینی پذیر، قابل مهار می بینند. آن ها خود را با کفایت می شمارند، سایر خانواده ها اطراف خود را محیطی خطرناک، نااستوار و متزل، غیرقابل پیش بینی می انگارند که خطر بالقوه در آن وجود دارد. بنابراین دیدگاه خانواده و رفتار اعضای خانواده بر کودکان تأثیر فراوان دارد.
– مدرسه شاد و با روح
مدرسه موقعیتی فراهم می کند تا دانش آموزان بتوانند فارغ از دغدغه های بزرگ سالانه، زندگی را بازی و تمرین کنند و کم کم آماده شوند تا در زمین واقعی زندگی به اجرا درآورند.
الف) شاداب سازی ظاهری مدرسه
محیط ظاهری و فیزیکی شاد بر شادابی و شادمانی افراد تأثیر دارد. این بخش شامل:
۱- فضاسازی و زیباسازی حیاط مدرسه: دیوارهای تزیین شده با نقاشی های زیبا، سطح زمین مناسب، کاشت درخت و فضای سبز، قرار دادن نیمکت های رنگی، زیبا، تابلوی زیبا در سردر مدرسه، مناسب بودن اندازه محیط مدرسه.
۲- زیباسازی ساختمان مدارس: رنگ آمیزی در و پنجره و ساختمان، نصب پرده های زیبا، زیباسازی راهروها، کلاس ها و قرار دادن گلدان های گل های طبیعی و مصنوعی در راهروها، مناسب بودن اندازه کلاس ها و…
۳– زیباسازی و تمیز بودن نمازخانه، کتابخانه و کارگاه: استفاده از خوش بو کننده ها، قفسه های زیبا، مناسب بودن محیط کتابخانه، نمازخانه و کارگاه.
۴- پوشش های ظاهری معلم ها، مدیر و کارکنان، دانش آموزان: استفاده از روپوش های شاد برای دانش آموزان و همچنین پوشش مرتب و استفاده از رنگ های شاد و روشن برای کارکنان مدرسه.
۵- رعایت بهداشت: تمیز بودن محیط مدرسه، کلاس ها، بهداشت فردی، اجتماعی، دانش آموزان
ب) معلم شاد و با روحیه:
معلم آهنگ و فضا و جو کلاس درس را تنظیم می کند، چنانچه قرار باشد که روح دانش آموزان پرورش و رشد یابد، باید این روند از روح معلم آغاز گردد. حال اگر روح معلم افسرده و ناتوان باشد شانس ناچیزی برای تقویت و مراقبت از روح دانش آموزان بوجود خواهد آمد. معلم با انواع روش های تدریس آشنا باشد. اطلاعاتش به روز باشد، معلم باید بداند که دانش آموزان دارای تفاوت های فردی هستند و نیز باید با روش های تشویق وتنبیه آگاهی لازم داشته باشد و پر روحیه و باانگیزه باشد.
ج) جو مدرسه:
جو مدرسه متکی بر نگرش و رویکرد افراد به مسائل، موضوعات، اشیاء و امکانات است، تعیین کننده فرایند آموزش درون مدرسه ای است. جو مدرسه می تواند بر اساس وفاداری و همدلی سازمان دهی شود یا افراد را در دو سوی یک دیوار بلند ناامنی و بی اعتمادی قرار دهد. داشتن فرصت های برابر، خودی محسوب شدن، پذیرفته شدن و تمایل به همکاری چند جانبه، از جمله مؤلفه های جو مدرسه می باشد
مطالعات حکایت از این دارند که پس از والدین مدیر و معلم مهمترین نقش دانش آموز رادر شکل گیری احساسی که بچه به نقش خود دارد، ایفا می کنند.
– شاداب سازی معنوی در مدارس
بی تردید تربیت روحی و معنوی نوجوانان باید از آغاز حیات آنان مدنظر قرار گرفته شود. دین سه جزء اصلی دارد:
۱- مذهبی بودن سازمانی متضمن عضویت در مؤسسات دینی
۲- مذهبی بودن فردی که تعهد فردی نسبت به دین دارند.
۳- عقاید دینی، عقاید هسته ای افراد هستند که به دینشان و رابطه شان با خدای بوده است.
آشنا کردن دانش آموزان با لطافت طبیعت (آب و هوا، آفتاب، کوه، دریا و…) می تواند نشاط و شادابی را با ادراک طبیعت خداوندی بدست آورد بطوری که با دیدن هر یک از ابعاد طبیعت حتی بوییدن یک گل احساس لذت و شادمانی کند. انجام مراسمات مذهبی می تواند باعث شاداب سازی درونی و معنوی در مدارس باشد.
راهکارهای مناسب جهت شاداب سازی مدارس
الف) پیشنهاد به مدیران
۱- نظارت مشارکتی بر فعالیت های آموزشی و پرورشی مدرسه
۲- تبادل تجربه موفق مدیران در رابطه با شاداب سازی مدارس
۳- مطالعه در خصوص شادی و جایگاه آن در تعلیم و تربیت
۴- استفاده از مدیریت مشارکتی که باعث خلاقیت و ابتکار می شود.
۵- برقراری روابط حسنه در مدرسه
۶- افزایش عزت نفس در کارکنان و دانش آموزان با روش های صحیح تشویق
۷- تشکیل کمیته شاداب سازی مرکب از مدیر، مربی پرورشی، دبیر ورزش، هنر، نماینده دبیران، دانش آموزان و انجمن اولیاء و مربیان
۸- برگزاری اردوهای سیاحتی و تفریحی با نظارت اولیاء
۹- بها دادن به دانش آموزان کنجکاو و پرسشگر و پرتحرک و شاداب
۱۰- ایجاد فضای سبز و استفاده از رنگ های شاد و جذاب در مدرسه
۱۱- توجه به وضعیت بهداشت محیط مدرسه
۱۲- دادن مسئولیت به دانش آموزان
۱۳- پر بار کردن ساعات ورزش
۱۴- ایجاد کتابخانه مناسب، نمازخانه تمیز و جذاب
۱۵- تهیه وسایل کمک آموزشی جهت تدریس بهتر معلمان
۱۶- فراهم کردن برنامه مشارکت اولیاء در برنامه های شاداب سازی
۱۷- پخش موسیقی آرامبخش در ساعات استراحت
۱۸- ترغیب کارکنان به استفاده از لباس های مناسب با رنگ های روشن و همچنین انتخاب رنگ مناسب و شاد برای روپوش دانش آموزان
۱۹- تشویق بهترین طرح در زمینه شاداب سازی
۲۰- اجرای طرح یک روز اداره مدرسه توسط دانش آموزان (در مدارس بخش سعدآباد اجرا می شود)
۲۱- تشکیل ایستگاه جایزه (بدین صورت که جوایز مختلفی در طبقات مختلف قرار می گیرد و ارزش جایزه ها متفاوت است و دانش آموزان با توجه به تعداد کارت تشویقی، حق انتخاب دارند.)
۲۲- ایجاد ایستگاه تلاشگران به منظور معرفی دانش آموزان ساعی در زمینه های مختلف علمی- ورزشی و فرهنگی هنری
پیشنهاد به معلمان
۱-استفاده از روش های فعال تدریس
۲-استفاده از روش های مناسب تشویق و تنبیه
۳-عدم استفاده از تنبیه بدنی
۴- استفاده از وسایل کمک آموزشی
۵- برقراری ارتباط حسنه با دانش آموزان
۶- ترغیب دانش آموزان به فعالیت های گروهی
۷- استفاده از روش گردش علمی و نمایشنامه ای
۸- جلوگیری از هر نوع برخورد لفظی و بی احترامی به دانش آموزان
۹-اختصاص بخشی از کلاس به گفتن لطیفه
۱۰- استفاده از موسیقی سر کلاس درس در موقعیت مناسب
۱۱- تشکیل تیم های ورزش معلمان و مسابقه با دانش آموزان
۱۲- بالا بردن آگاهی و اطلاعات در زمینه روانشناسی و تفاوت های فردی
۱۳- خواندن قصه ها و داستان های جالب و دوست داشتنی برای دانش آموزان در کلاس درس انشاء، دینی، ادبیات و…
پیشنهاد به مشاوران، مربیان پرورشی
۱-معرفی الگوهای مناسب علمی، ورزشی، فرهنگی به دانش آموزان
۲-توجه به بهداشت روانی و جسمی دانش آموزان
۳-برگزاری جنگ خنده در مراسم صبحگاهی یا اعیاد که با گفتن لطیفه های مناسب و اخلاقی باعث ایجاد شور و نشاط و تخلیه هیجانی می شود.
۴-ایجاد تابلوی اعلانات تحت عنوان ایستگاه خنده که شامل شعرهای شادی آفرین و لطیفه های مناسب می باشد.
۵- استفاده از پیام های بهداشتی شاد در تابلوی اعلانات
۶- برگزاری جشن ها به مناسبت های مختلف
۷- برگزاری جنگ شادی خانوادگی در مدرسه
۸- برگزاری مسابقات ورزشی، تفریحی، فرهنگی، هنری و علمی بین دانش آموزان
۹- آموزش مهارت های زندگی (خودآگاهی، همدلی، ارتباط مؤثر، تصمیم گیری، حل مسأله، تفکر خلاق، تفکر انتقادی، توانایی حل مسئله، توانایی مقابله با استرس)
۱۰- برگزاری نمایشگاه آثار دانش آموزان
۱۱- برگزاری برنامه های صبحگاهی بانشاط و پربار همراه با موسیقی و ورزش
۱۲- کمک جهت رفع مشکلات دانش آموزان
۱۳- ایجاد تفکر مثبت نگری در دانش آموزان
۱۴- ارائه مفاهیم و ظرایف دینی به شیوه های جذاب
۱۵- روی آوردن به روش های سنتی و پرورشی در محیط مدرسه و اجرای یک برنامه جدید در هر روز یا هفته در زمانی مشخص در حدود ۱۰ دقیقه که زنگ استراحت پیشنهاد می شود.
نتیجه گیری
شاید در اولین نگاه احساس کنیم که انجام همه امور فوق در مدارس مستم پرداخت هزینه های سنگین باشد و مسلماً در مدارس دولتی چنین امکانی وجود ندارد، لیکن با کمی تأمل به این نتیجه می رسیم که انجام بسیاری از این پیشنهادات فوق می تواند با درایت و مدیریت صحیح با حداقل بودجه و امکانات انجام شدنی باشد. و به اشکال مختلف می توان شادابی و طراوت را به کودکان و نوجوانان این مرز و بوم هدیه دهیم و در نهایت جامعه ای شاد داشته باشیم که این خود باعث بروز رشد استعدادها و خلاقیت ها در جوانان ما خواهد شد.
شاداب سازی و ایجاد روحیه شاد در دانش آموزان و جلوگیری از افسردگی آن ها باعث می شود افرادی هدفمند، کارآمد و مسئولیت پذیر در جامعه داشته باشیم. در این میان عوامل متعددی دست به دست هم داده تا این هدف محقق شود.
– مهمترین عامل نقش خانواده است، تربیت فرزند از اوان زندگی و ایجاد نشاط او و پیوند میان خانواده و مدرسه و تعامل این دو در ایجاد هماهنگی با هم می تواند روشی مؤثر برای ایجاد شادابی در فرزند پیدا و اجرا شود.
نقش مدرسه، معلمان و سایر اولیاء مدرسه بر کسی پوشیده نیست بنابراین با ایجاد مدرسه ای شاد می توان به پرورش افرادی شاد و کارآمد برای جامعه ای موفق امیدوار بود. به امید تحقق این امر مهم.
دانشآموزان معتقدند اگر به جای وزیر آموزش و پرورش بودند مدرسهشان را شاد میکردند؛ به عنوان مثال حیاط مدارس را پر از گل و گیاه میکردند و کلاسهای درسشان رنگهای مختلف داشت.

خبرگزاری فارس ـ گروه آموزش و پرورش: تا اول مهر و بازگشایی مدارس حدود یک هفته فرصت باقیست و در این مدت مدارس آماده فراهم کردن استامات بازگشایی مدارس هستند.
تابستان امسال با تابستان سالهای گذشته، تفاوت عمدهای داشت؛ 16 خرداد یعنی در اواسط امتحانات دانشآموزان، خبر استعفای سید محمد بطحایی منتشر شد و رئیسجمهور، سید جواد حسینی را به عنوان سرپرست معرفی کرد و او هم تلاش کرد تا برخی مشکلات این وزارتخانه را حل کند اما پس از دو ماه و نیم، در نهایت 4 شهریور رئیسجمهور محسن حاجیمیرزایی را به عنوان گزینه پیشنهادی وزارت آموزش و پرورش به مجلس معرفی کرد و هفته بعد از آن نیز مجلس به حاجیمیرزایی رأی اعتماد داد.
به عبارت دیگر با در نظر گرفتن ماه خرداد، 3 نفر در عرض 4 ماه سکانداری دستگاه تعلیم و تربیت را بر عهده داشتند؛ در هر حال از 12 شهریور که محسن حاجیمیرزایی بر مسند وزارت آموزش و پرورش نشسته است، توقعات زیادی از وی وجود دارد.
دستگاه تعلیم و تربیت با مشکلات و مسائل عدیدهای مواجه است و مسلماً وزیر آموزش و پرورش تلاش میکند از نظرات کارشناسان و فرهنگیان استفاده کند؛ اما چقدر به نظر دانشآموزان اهمیت داده میشود؟
در این گزارش، برخی دانشآموزان عنوان کردند که اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودند، چه میکردند تا مدارس کشور برای حضور دانشآموزان دوستداشتنی و لذتبخش شود.
* برای همه مدارس حیاط بزرگ درست میکردم
محمدحسین طاهری دانشآموز دوم دبستان میگوید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم، مدارس را تمیز نگه میداشتم تا بچهها دوست داشته باشند همیشه در مدرسه بمانند.
وی ادامه میدهد: با دانشآموزان مدرسه طوری رفتار میکردم تا بچهها هر اتفاقی افتاد بگویند و هیچکس دروغ نگوید.

محمدحسین میافزاید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم برای همه مدارس حیاط بزرگ درست میکردم تا همه بچهها بتوانم به راحتی در مدرسه بازی کنند.
وی به فضای مدرسه اشاره میکند و ادامه میدهد: برای تمام کلاسهای درس تخته وایتبرد میگذاشتم و به جای میز و نیمکت به هر دانشآموز یک صندلی میدادم.
این دانشآموز میگوید: دوست دارم دکتر شوم آن هم دکتر مغز؛ چون دوست دارم بدانم در مغز آدمها چه میگذرد.
* اگر وزیر باشم بچهها در هفته چند بار زنگ ورزش دارند
امین هوشمند دانشآموز کلاس سوم دبستان میگوید: به نظرم مدرسهای شاد است که بچهها با هم خوب باشند و زنگ تفریح با آرامش حرکت کنند که به همدیگر برخورد نکنند.
وی ادامه میدهد: مدارس باید در زنگهای تفریح وسایل بازی مثل تاب و سرسره داشته باشند تا بچهها بتوانند بازی کنند.
امین میافزاید: اگر وزیر باشم در هفته چند بار زنگ ورزش میگذارم؛ به نظر بچهها باید لباس ورزشی بپوشند و مربی با آنها فوتبال بازی کند و به حرف مربی گوش کنند.
وی میگوید: دوست دارم درسهایمان را خوب بنویسیم و خوب بخوانیم تا در درسها موفق باشیم و اینکه معلم مهربانی داشته باشیم که شاد باشد و هیچوقت عصبانی نباشد و ما را دوست داشته باشد.

امین البته پیشنهاداتی هم برای دوستداشتنیشدن مدارس ارائه میکند و ادامه میدهد: در و دیوار مدرسه باید خوشرنگ، سفید و تمیز باشد، در زنگ تفریح برای بچهها آهنگ پخش شود، برنامههای شاد در مدارس داشته باشیم.
وی اضافه میکند: میتوان با توجه به کارتهای تشویقی معلمان در مدارس ایستگاه جایزه پیشبینی کرد همچنین به کارهای دستی و عملی دانشآموزان ارزش گذاشت ضمن اینکه وسایل کمک آموزشی برای دانشآموزان خرید.
این دانشآموز به مسؤولیت دادن به دانش آموزان برای اداره کردن بهتر مدرسه اشاره میکند و میافزاید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم، در همه مدارس کتابخانه مناسب، نمازخانه تمیز و جذاب ایجاد میکردم.
* اگر وزیر بودم تعدادی معلم ذخیره برای مدارس در نظر میگرفتم
مطهره حق پناه دانشآموز کلاس ششمی میگوید: اگر به جای وزیر آموزش و پرورش بودم کارهای جدید و متفاوتی انجام میدادم تا بچهها شور و شوق بیشتری برای رفتن به مدرسه داشته باشند نه اینکه با آغاز مهر به این فکر بیفتند که باز روزهای تکراریشان شروع میشود و باید مدرسه بروند و بیایند و بنویسند و درسها را از بَرکنند.
وی ادامه میدهد: اگر وزیر بودم نمیگذاشتم معلمان بیتجربه یا آنان که تجربه تدریس در پایه تحصیلی مربوطه را ندارند به سر کلاس بروند؛ چرا که نه میتوانند درس را خوب به دانشآموز یاد دهند و نه می توانند به سوالات دانشآموزان پاسخ درست دهند؛ متاسفانه در یکی از سالهای تحصیلم یکی از معلمان تجربه تدریس در پایه ما را نداشت و در پاسخ به سوالات ما انگشت به دهان میماند(!) وقتی معلم خودش تسلط ندارد چطور میتواند به دانشآموزش درس دهد؟
مطهره اضافه میکند: اگر وزیر بودم تعدادی معلم ذخیره برای مدارس در نظر میگرفتم تا اگر برای معلمی مشکلی پیش آمد و به مدرسه نیامد کلاس معلق نشود و بچهها آن روز را از صبح تا ظهر توی حیاط به بطالت نگذرانند.
وی ادامه میدهد: اگر وزیر بودم در برنامه آموزشی مدارس، کلاسهایی همچون آموزش خوشنویسی، زبان، نقاشی و ورزشهای تخصصی قرار میدادند؛ اگرچه شاید در برخی مدارس باشد و در مدرسه ما یافت نمیشود.

این دانشآموز میگوید: اگر وزیر بودم درخصوص مسابقههای خوارزمی و جابربنحیان اطلاعرسانیهای بهتر و بیشتری در مدارس میکردم؛ متاسفانه اطلاعرسانیها ضعیف است و ترغیبها کم؛ راستی از جوایز مسابقات بگویم که اگر وزیر بودم دستور می دادم سطح جوایز را با شأن مسابقات بسنجند؛ جایزه مسابقه قرآن، تراش دو هزار تومانی بود و اگر جایزه نمیدادند بسیار قشنگتر بود.
وی اضافه میکند: از اردوها بگویم که اردوهایمان کم شده است؛ در طول سال گذشته فقط دو بار اردو رفتیم یکی سینما و دیگری پارک طبیعت؛ از ورزش بگویم که باید روی زمین آسفالت بازی کنیم، بدویم و اگر بیفتیم . .
مطهره میافزاید: اگر وزیر بودم شماره تلفنی تعیین میکردم تا دانشآموزان به راحتی و بدون ترس از هر مسالهای بتوانند موارد تنبیه و بداخلاقی برخی معلمان البته انگشت شمار، را اعلام کنند.
* برنامه سفر به طبیعت میگذاشتم
ساغر حقی دانشآموز کلاس ششم ابتدایی میگوید: اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودم برای دانشآموزان امکانات ورزشی، هنری و آزمایشگاهی فراهم میکردم و از همه دانشآموزان سوال میکردم که با چه برنامههایی شاد میشوند.
وی ادامه میدهد: اگر وزیر بودم هفتهای یکبار برای دانشآموزان برنامه استخر تدارک میدیدم و حیاط مدرسه را به صورت زمین فوتبال مناسبی درست میکردم و باغچهای سر سبز و با گلهای گوناگون ایجاد میکردم تا بچهها بادیدن این گلها و گیاهان شاد شوند؛ سعی میکنم که این باغچه را به کمک بچه درست کنم.

ساغر اضافه میکند: برای مدرسه یک مشاور آموزشی میآوردم که با سرگرمی به دانشآموزان درس یاد بدهد؛ کلاس تئاتر و یک کتابخانه خوب درست میکردم و صبحگاه مدرسه را با موسیقی و ورزش آغاز میکردم و دوشنبهها برنامه سفر به طبیعت میگذاشتم و از بازیگران و افراد معروف دعوت میکردم به مدرسه بیایند تا بچهها از خاطرات و تجربیات آنها استفاده کنند.
* اگر وزیر بودم استرس را از مدارس حذف میکردم
زهرا فرجی دانشآموز پایه نهم میگوید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم معلمهای سالخورده را بازنشسته میکردم و بر مدارس غیر دولتی برای جذب نیرو نظارت میکردم.
وی با بیان اینکه فضای کلاس درس به لحاظ فیزیکی و چیدمان به شیوه سنتی نباید باشد، اضافه میکند: استرس در هر دورهای برای دانشآموزان زیاد است؛ دوران ابتدایی استرس امتحان نهایی است؛ دوران راهنمایی استرس انتخاب رشته است و دوران دبیرستان کنکور است حتی میشود گفت استرس کنکور از دوران ابتدایی شروع میشود و من این استرس را از بین میبردم.
فرجی ادامه میدهد: وقتی قانونی برای ما وضع میکنند علتش را برای خود ما هم توضیح دهند. درباره قوانینی که قراره وضع شود از دانش آموزان هم رأیگیری شود.
زهرا تصریح میکند: استفاده از کتاب های کمک آموزشی باید حذف شود چرا که انگار با ما معامله میکنند و همچنین حضور مشاور در مدرسهها اامی شود.

تسنیم فرجی که خواهر زهراست و در پایه چهارم تحصیل میکند نیز میگوید: اتاق بازی و اسباببازی در همه مدرسهها باشد و دیوار نقاشی در هر مدرسهای وجود داشته باشد.
وی ادامه میدهد: اگر وزیر بودم طبیعت را به مدرسهها میآوردم مثلا به بچهها گل و گلدان میدادم تا خودشان گلها را پرورش دهند.
* برای بچهها در هفته دو روز فوق برنامه متفاوت و ورزشی تعیین میکردم
ساینا خاتمساز دانشآموز پایه هفتم میگوید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم بیشتر به مدارس سر میزدم و نظارت میکردم؛ به کودکانی که نیازمند هستند، کمک میکردم.
وی ادامه میدهد: در امتحانات پایان ترم به معلمان و دبیران میگفتم که مرور درسها را بهتر انجام دهند و برای بچهها در هفته دو روز فوق برنامه متفاوت و ورزشی بیشتر تعیین میکردم.

ساینا اضافه میکند: از پایه دبیرستان به بالا دو ماه یکبار به خاطر سخت بودن درسها آنها را به اردو میبردم و زمان حضور دبیرستانیها در مدرسه را کاهش میدادم ضمن اینکه برای اینکه بچهها درس را بهتر یاد بگیرند کلاس تقویتی رایگان میگذاشتم.
وی با تأکید بر اینکه به نوسازی مدارس توجه بیشتری میکردم، میگوید: آزمونهای استعدادیابی در مدارس برگزار میکردم تا محدود به آزمون تیزهوشان نباشد و همچنین به سلامت دانشآموزان و افزایش وزن آنها توجه بیشتری میکردم.
* مدرسه را پر از گل و گیاه میکردم
محمدمهدی تیرانداز دانشآموز کلاس چهارم دبستان میگوید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم، مدرسه را پر از گل و گیاه میکردم تا دانشآموزان در فضای مدرسه شاد شوند ضمن اینکه اردوهای رایگان برگزار میکردم.

وی ادامه میدهد: به نظرم بچهها باید در مدارس احساس شادی کنند و مدرسهشان را دوست داشته باشند و برای همین هم فضای مدرسه را شاد میکردم و همچنین برای بچههای اردوهای شب خوابی در مدارس میگذاشتم.
محمدمهدی اضافه میکند: کاری میکردم که مدارس پاکیزه و تمیز باشند و بچهها حس خوبی در مدرسه داشته باشند.
* دیوارهای کلاسهای درس را رنگی میکردم
محمد صدرا بیگی دانشآموز کلاس دوم میگوید: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم؛ در همه مدارس دو حیاط ایجاد میکردم که بچهها بزرگتر در یک حیاط و بچههای کوچکتر در حیاط دیگر بازی کنند تا به هم نخورند و اذیت نشوند.

وی ادامه میدهد: دیوارهای کلاسهای درس را به رنگهای مختلف سبز، قرمز و آبی و صورتی رنگ میکردم تا بچهها شاد باشند و همه با هم دوست باشند.
* دوست دارم مدرسهام تمیز باشد
رهام خلیفه امسال به کلاس اول میرود؛ او میگوید: دوست دارم مدرسهام تمیز باشد و دوستانم با من مهربان و خوب باشند.

وی با تأکید بر اینکه خیلی دوست دارد به مدرسه برود، ادامه میدهد: دوست دارم مدرسهمان حیاط داشته باشد و دیوارهای مدرسه به رنگ قرمز باشد.
* حجم تکالیف دانشآموزان را کمتر میکردم
سید محمد بصیر عبداللهی دانشآموز کلاس ششم ابتدایی بیان میکند: من اگر به جای وزیر آموزش و پرورش بودم برای بهتر کردن وضعیت مدارس پیشنهاد می دادم تا یک ساعت از بعد از ظهر، دانشآموزان برای استراحت بخوابند و بعد از آن به کلاس بیایند و یا اینکه به جای اینکه صبح زود بیدار شویم، یکی از دو ساعت دیرتر برویم و از آن طرف بعد از ظهرها کمی بیشتر بمانیم.
وی ادامه میدهد: من اگر وزیر آموزش و پرورش بودم همیشه حواسم را جمع میکردم تا ببینم ادبیات معلمان با دانش آموزان درست است یا خیر و یا نظرسنجی برای دانشآموزان میگذاشتم تا از میزان رضایتمندیشان نسبت به معلمان و مربیانشان بگویند و یا حتی به مدارس میرفتم و گاهی از احوال دانشآموزان باخبر میشدم.
محمد بصیر میافزاید: اگر روی صندلی وزارت وزیر آموزش و پرورش نشسته بودم و این سمت را بر عهده داشتم نظارتم را جدیتر می کردم چرا که برخی معلمان به جای درس دادن خاطرات و داستان تعریف میکنند و در حقیقت نظرات خود را به ما دانشآموزان تحمیل میکنند.
وی اضافه میکند: اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودم به این نکته می پرداختم که چرا برخی معلمان و مدیران بچه ها را می زنند؛ نظارت میکردم تا کمتر بچهها را کتک بزنند و سعی میکردم کاری کنم که بچهها از من راضی باشند.

این دانشآموز اظهار میدارد: من در سمت مدیریت وزارت آموزش و پرورش سعی کردم برنامههای مفرح برای دانشآموزان قرار دهم و وسایل تفریحی برای زنگ تفریح بچهها و دانشآموزان قرار میدادم تا با نشاط بیشتر سر کلاس حاضر شوند و مهمتر از مشقها را کمتر میکردم چرا که این نحوه مشقنویسی و تکلیف هفتگی درست نیست.
وی میگوید: اگر وزیر آموزش و پرورش میشدم، نحوه تکلیف دادن به دانشآموزان را تغییر داده و حجم آن را کمتر میکردم تا بچهها آسوده تر باشند؛ همچنین معلمانی را مخصوص بررسی مشکلات دانشآموزان میگذاشتم تا به بررسی مشکلات آنها بپردازند و در واقع کاری میکردم که بچه ها از درس و مدرسه زده نشوند و آسوده خاطر باشند؛ اگر وزیر آموزش و پرورش بودم قانونی اجرا میکردم در حد نرمال و معمول تکلیف به دانشآموزان داده شود.
محمد بصیر ادامه میدهد: اعلام میکردم هر گاه حتی مقدار اندکی هم برف آمد مدارس را تعطیل کنند تا بچه ها به مدرسه علاقهمندتر شوند و در حقیقت کاری میکردم که بچهها نگویند وای پاییز آمد و از مدرسه زده شوند و نهایتاً کاری میکردم تا به دانشآموزان فقیر و نیازمند هم کمک شود.
*بچهها را بیشتر اوقات به اردو میبردم
نگار مظاهر پور یکی از دانشآموزان دبستانی میگوید: من اگر وزیر آموزش و پرورش بودم بچهها را بیشتر اوقات به اردو میبردم و به بچهها موسیقی آموزش میدادم.

وی ادامه میدهد: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم، ناظمهای خوشاخلاق در مدارس میگذاشتم و مدارس را شبانهروزی میکردم.
* انتخاب لباس فرم مدارس را به عهده دانشآموزان میگذاشتم
نگار طالبی دانشآموز دبستانی اظهار میداد: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم، انتخاب لباس فرم مدارس را به عهده دانشآموزان میگذاشتم و خرید لباس مدرسه را اینترنتی میکردم.
وی اضافه میکند: بعضی درسها را اجازه میدادم که خود بچهها درس دهند.

نگار میگوید: به بچهها سواد رسانهای یاد میدادم و اجازه میدادم برای پروژههای علمی استفاده از موبایل و تبلت آزاد باشد.
* سعی میکردم تا فضای مدرسه را از بیروحی و یکدستی در بیاورم
رکسانا طحانی دانشآموز هنرستانی میگوید: اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودم حقوق معلمها را به موقع پرداخت میکردم که آنها ناراحتی خود را سر دانشآموزان خالی نکنند.
وی ادامه میدهد: اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودم افرادی را مسؤول میکردم تا هر سال کلاسهای دانشآموزان را قبل از شروع مدارس چک کنند و معایب را رفع کنند، چون مدرسه خانه دوم هر دانشآموز است و او نیمی از روز خود را در آنجا میگذراند پس باید بتواند با محیط اطراف خود ارتباط برقرار کند.

رکسانا اضافه میکند: اگر جای وزیر آموزش و پرورش بودم به مناطق محروم سر میزدم تا بتوانم از ته دل حال و روز آنها را درک کنم و آنان را در اولویت خود قرار میدادم.
وی میافزاید: سعی میکردم تا فضای مدرسه را از بیروحی و یکدستی در بیاورم تا بتوانیم نوجوانان شاد و پر از ایدههای تازه را در خود پرورش دهد و سعی میکردم فضای رقابتی بین دانشآموزان ایجاد کنم.
* در هر کلاس درس باید یک پروژکتور و یک کامپیوتر باشد
سجاد سعیدیکیا دانشآموز کلاس دهم ریاضی فیزیک میگوید: اگر به جای وزیر آموزش و پرورش بودم اول از همه یک فکری به حال محیط مدرسهها میکردم. حیاط خیلی از مدرسهها کوچک است و کلاس بعضی از مدارس از تجهیزات خیلی کم برخوردار است.
وی اضافه میکند: نمازخانههای مدارس را به طوری درست میکردم که هم نمازخانه، هم سالن تئاتر و هم سالن ورزشی باشد.
سجاد با تأکید بر اینکه در هر کلاس باید یک پروژکتور و یک کامپیوتر باشد، میگوید: معلمان مسن را بازنشسته میکردم و از معلمان جوان که روش تدریس به بچههای نسل امروز را خوب بلد بودند، استخدام میکردم.
وی ادامه میدهد: هر مدرسه باید در هر ماه دانشآموزان را به یک اردوی تفریحی یا علمی ببرد تا دانشآموزان از مدرسه احساس خستگی نکنند. تمام مدارس باید ساعت 8 شروع کنند و ساعت دو و نیم تعطیل شوند.

این دانشآموز میافزاید: امتحانات باید به این گونه باشد که از موضوعاتی که در کتاب درسی وجود دارد، مطرح کنند و دانشآموزان درباره آن موضوع هر چیزی که میدانند، بنویسند و معلمان به اندازه کامل بودن آن مطلب به دانشآموزان نمره بدهند. البته این نوع امتحان برای درس ریاضی و زبان و عربی و فارسی و علوم شامل نمیشود.
* از معلمان امتحان میگرفتم
ستایش سعیدیکیا خواهر سجاد که دانشآموز کلاس چهارم هست نیز میگوید: اگر به جای وزیر آموزش و پرورش بودم چندین امتحان از معلمان میگرفتم که ببینم معلم خوبی برای دانشآموزان هستند یا خیر. اولینش این است که معلم بچهها را دوست داشته باشد و هر وقت برای دانشآموزان مشکلی پیش آمد آن معلم مثل کوه پشت دانشآموزانش بایستد.
وی ادامه میدهد: دومین امتحان این است که معلم فقط برای حقوقش به مدرسه نیاید و کارش را دوست داشته باشد؛ سومین امتحان این است که با دانشآموزانش خوب رفتار کرده و برای یک چیز مسخره، دانشآموزانش را دعوا نکند و آخرین امتحان نیز باهوش باشد.

ستایش بیان میکند: اگر وزیر آموزش و پرورش بودم در تمام مدارس بوفه درست میکردم و کلاسهای مدارس را کوچک نمیساختم. یک آزمایشگاه و یک سالن نمایش میگذاشتم و مدارس را بزرگتر میساختم.
به گزارش فارس، درهای مدارس کشور از اول مهر به روی 14 میلیون دانشآموز گشوده میشود و این دانشآموزان که همان آیندهسازان کشور هستند، حرفهای زیادی برای گفتن دارند و باید دید وزیر جدید آموزش و پرورش در برنامههای خودش قرار است چقدر به محصلان بها دهد.
این دانشآموزان حرفهای جدی برای گفتن دارند و دوست دارند پشت درهای بسته برایشان برنامهریزی نشود!
دانشآموزان برای زنگ تفریح چه خوراکیهایی بخورند؟
بوفهی مدرسه میتواند عادت غذایی دانشآموزان را بهتر کند. عادت غذایی دانشآموزان مهم است چون غذای سالم تأثیر زیادی روی توانایی یادگیری آنها میگذارد. غذاها و نوشیدنیهای بوفهی مدرسه باید مغذی و متنوع باشند، سریع و راحت آماده شوند، اشتهاآور باشند و سر و شکلشان طوری باشد که دانشآموزان را سمت خودشان جذب کنند. برای رسیدن به این اهداف چندتا راهحل کاربردی داریم:
بوفهی مدرسه اگر میخواهد مفید باشد، باید مواد اصلیِ چهار گروه غذایی را داشته باشد. این چهار گروه غذایی کمتر تغییر میکنند. اینطوری هم سفارش غذا گرفتن آسان میشود و هم آمادهسازی غذا. غذاهای روزانه یا هفتگیِ متناسب با فصل را به بوفهتان اضافه کنید تا منویی متنوع و جذاب داشته باشید. یادتان باشد که استفاده از میوهها و سبزیجات فصلی خیلی بهصرفه است. مثلاً اگر بخواهید چهارشنبهها پیتزای سبزیجات بدهید، یک روزه میشود مواد آن را آماده کرد. در صورت امکان، متناسب با سن دانشآموزان غذاها را در اندازههای متفاوت تهیه کنید.
سبزیجاب ترد و تازه به ساندویچ اضافه کنید، روی سالاد دانههای میوه بگذارید یا روی سالادِ میوه ماست بریزید. اینطوری میتوانید در رنگ و طعم و بافت غذا تضادهای جذاب ایجاد کنید. دانشآموزان غذایی را دوست دارند که بشود بهراحتی در دست نگه داشت و این طرف و آن طرف برد. غذاهای پختهی مخروطی شکل را در قیف بریزید، سالاد را در جعبه بگذارید و سوپ را در ظرفهایی بکشید که بشود بیرون برد. بعضی غذاها را لقمهای و کوچک تهیه کنید. مثلاً به جای این که کل یک میوه را به دانشآموز بدهید، میوه را تکهتکه کنید و ازش سالاد میوه درست کنید. این یک راهحل عالی است برای اینکه دانشآموزان تشویق بشوند میوه و سبزیجات بخورند.

خودتان را جای دانشآموزان بگذارید، پشت پیشخوان چه میبینند؟ آیا غذاهای سالمتر را خوب میشود دید؟ غذاها و نوشیدنیهای پرفروش آنهاییاند که سر و شکلشان جذاب است. آنهایی که روی پیشخوان یا جلوی یخچال و قفسهها هستند، بیشتر فروش میروند. ساندویچ را جوری بستهبندی کنید که بشود بهراحتی محتویاتش را دید.
غذاهای ترکیبی یک راهحل عالی برای متعادل کردن ناهار بچههاست. بهعلاوه راه خوبی است برای اینکه یک وعده غذای کامل با قیمتی مناسب داشته باشیم. مثلاً همبرگر خانگی با سالاد، قوطی کوچک شیر کمچرب با میوه یا ساندویچ با سبزیجات و سس، نمونههای خوبی از غذاهای ترکیبیاند.
غذاها و نوشیدنیهای روزانه کالری، چربی و نمک کمتری دارند. بنابراین برای مصرف روزانه مناسباند. بعضی غذاها و نوشیدنیها هم هستند که گزینههای خوبیاند اما کالری، چربی و نمک بیشتری دارند و نباید در خوردنشان زیادهروی کرد. یعنی طوری نباشد که دانشآموزان فقط این غذاهای دستهی دوم را بخورند. با طبقهبندی خوب هم میشود غذاهای مغذی و سالم خورد و هم غذاهای خوشمزه.

بورد مدرسه رویایی من…” برد مهر ماه در خانه کتابدار
و اما پاسخ ها
مدرسه رویایی من مدرسه ای است که در آن راه های رسیدن به آرزوهایم را بیاموزم.
من معلم خود را دوست دارم. مدرسه ای که در آن بازی کنم.
مدرسه رویایی من مدرسه ای است که بچه ها در آن اول از همه شادی داشته باشند بعد خوب زیستن را بیاموزند، سپس علم روز
مدرسه رویایی من مدرسه ای است که کتابخانه دارد.
مگه داریم؟ مگه هست؟!!
مدرسه ای که در آن بازی کنند
تبعیض جنسی نداشته باشیم، مختلط
مدرسه ای که در اون خلاقیت ستایش بشه
پر از بازی و خنده است. دیوارهای با رنگ شاد، پر از کلاس های کاربردی و باغچه های پر گل در حیاط بزرگ آن، کلاس ها دارای فرش هستند و با لباس راحتی در آن شرکت می کنیم. هر کس آن چیزی را یاد می گیرد که دوست دارد و امتحان ندارد. مهارت های زندگی هم یاد می گیریم.
![]()
آینده یک جامعه از مدرسه ها شروع میشه و یکی از جاهایی هست که شادی میتونه تاثیر زیادی روی عملکرد اون بذاره. وقتی فضای مدرسه و کلاس شاد باشه هم دانش آموزها و هم معلم ها بهتر عمل میکنن.
اکثر ماها این حس رو تجربه کردیم و میدونیم که حس خوب معلم ها میتونه روی بازدهی شاگردها تاثیر بذاره، و در مقابل حس خوب و کارهای دانش آموزها هم میتونه به عملکرد بهتر معلم ها کمک کنه، در واقع هر دو گروه، هم دانش آموزها و هم معلم ها، مدام با هم در تعامل هستند و میتونن حس های خوب رو به هم دیگه منتقل کنن.
رنگی رنگی که متخصص شادی های کوچک هست به مناسبت شروع مدارس تصمیم گرفته قدم کوچکی در جهت رنگی سازی مدارس برداره، قدم های کوچکی که میتونه شادی های کوچک بوجود بیاره تا حال و هوای کلاس ها و مدرسه ها بهتر بشه. این حال و هوای خوب انگیزه و حس بهتری به معلم ها و دانش آموزها هم میده 
اما برای به انجام رسوندن این پروژه رنگی سازی مدرسه ها به کمک همه آدم های رنگی نیاز هست. پس این مطلب رو به دست دانش آموزها یا مسئولین مدارس برسونید، اینجوری با کمک همدیگه پروژه خوشحالسازی رو در مدارس بیشتری برگزار میکنیم 
برگه های مختلفی بر اساس نیازهای مدرسه ای به سبک رنگی رنگی طراحی شده و به رایگان و با کیفیت بالا در اختیار همه قرار گرفته، این برگه ها رو میشه پرینت گرفت و در بخش های مختلف کلاس و مدرسه استفاده کرد. هدف از طراحی اون ها هم فقط و فقط شادتر کردن فضای مدرسه هاست.
در همه مدرسه ها اتاق های مختلفی برای مسئولین وجود دارن، این کاغذها مربوط به بخش های مدیریت، معاونت، استراحت معلمان و اتاق مشاوره هست. (روی عکس ها کلیک کنید تا در اندازه بزرگ ببینید و دانلودشون کنید.)
آزمایشگاه، نمازخانه، کتابخانه، سایت کامپیوتر، اتاق بهداشت، سالن اجتماعات و بوفه از بخش های دیگه مدرسه هستند که با این کاغذهای رنگی میتونید اسم بخش ها رو بالای اون ها مشخص کنید. دو نوع کاغذ مختلف هم برای مشخص کردن شماره کلاس ها وجود داره (روی عکس ها کلیک کنید تا در اندازه بزرگ ببینید و دانلودشون کنید.)
فعالیت های فرهنگی و خارج از درس های مدرسه معمولا کمک میکنه تا دانش آموزها به فضای مدرسه علاقه بیشتری پیدا کنند و به علاوه برایحضور فعال در جامعه حاضر بشن، در مدرسه ها بردهایی وجود دارن که روی اون ها مطالب مختلفی قرار میگیرن، گاهی وقت ها هم دیوارهایی در راهروها یا کلاس ها به این کار اختصاص پیدا میکنند، بعضی از این مطالب حدیث هفته، سخن هفته و شعر هفته هستند. اگر بردهای مدرسه شما این بخش ها رو ندارن، میتونید به مسئولین پیشنهاد بدین و برای اون بخش ها هم از این کاغذها استفاده کنید. (روی عکس ها کلیک کنید تا در اندازه بزرگ ببینید و دانلودشون کنید.)
اطلاعیه های مختلفی هستند که در طول سال تحصیلی در بخش های کلاس و مدرسه به چشم میخورن، این برگه های اطلاعیه رو در چهار موضوع اصلی اطلاعیه، برندگان، نمرات و قوانین کلاس طراحی شدن (روی عکس ها کلیک کنید تا در اندازه بزرگ ببینید و دانلودشون کنید.)
برنامه کلاسی هم که یکی از کاغذهای همیشگی روی دیوار کلاس هاست.
شاید خیلی وقت ها پیش اومده باشه که امتحان داشتید اما صدای بچه هایی که در راهرو در حال رفت آمد بودن تمرکزتون رو بهم زده باشه، یه کاغذ خیلی کاربردی دقیقا برای همین مواقع طراحی شده تا از بقیه دانش آموزها خیلی محترمانه خواهش میکنه تا سکوت رو رعایت کنند 
در آخر هم یه برگه رنگی که از همه میخواد تا با لبخند وارد بشن. این کاغذ میتونه روی در ورودی کلاس، مدرسه، نمازخانه و نصب بشه 

در بسیاری از کلاس های درس در دنیا، دانش آموزان در ردیف های مرتب پشت سر یکدیگر می نشینند. گاهی اوقات روی یکی از دسته های صندلی دانش آموز، تخته ای چوبی به عنوان سطحی برای نوشتن و گاهی میزی جلوی دانش آموز وجود دارد گاهی نیز صندلی هایی را می بینیم که با پیچ به کف کلاس محکم شده اند. غالباً جلوی چنین کلاس هایی، سکوهایی(که همه ی دانش آموزان بتوانند معلم را ببینند) وجود دارد که معلم روی آن می ایستد. در مقابل چنین کلاس هایی، کلاس های درس دیگری هستند که دانش آموزان آن ها به صورت دایره ای بزرگ دور تا دور دیوارهای کلاس می نشینند و یا حتی ممکن است گروه های کوچکی از دانش آموزان در قسمت های گوناگون کلاس با هم مشغول کار باشند. بعضی اوقات نیز به صورت نعلی شکل دور معلم می نشینند که در نگاه اول، مشخص نمی شود معلم کیست. راه های متعددی را در ترتیب میز و صندلی ها مشاهده می کنیم که باعث مطرح شدن سؤالات زیادی می شود. برخی از این سؤال ها عبارت اند از: آیا مدرسه هایی که از انواع چیدمان کلاسی استفاده می کنند، برای آن ها شیوه ای مستمر است یا صرفاً از آن نوع چینش به عنوان مد روز استفاده می کنند؟ آیا ذاتاً ایده ی برتری درباره ی ترتیب چیدن صندلی ها وجود دارد، یا این که چنین کلاس هایی محصول اعتقادی سنتی هستند؟ آیا نوعی از ترتیب چیدن میز و صندلی ها بر نوعی دیگر برتری دارد؟ مزایای هر چینش چیست؟ در این مقاله، درباره ی راه های گوناگون چیدمان میز و صندلی ها بحث شده است.
نشستن دانش آموزان در کلاس درس به صورت ردیفی، مزیت های زیادی دارد. به این معنا که معلم دید کافی بر همه ی دانش آموزان دارد و آن ها هم، معلم را به راحتی می بینند. این شیوه، ارائه ی درس را آسان می کند و معلم را قادر می سازد با تمام کسانی که سخن می گوید، ارتباط چشمی داشته باشد. هم چنین، برقراری نظم را آسان می کند. زیرا در صورت ردیفی نشستن، ایجاد بی نظمی مشکل تر می شود. اگر در کلاس، بین ردیف ها راهروهایی وجود داشته باشد، معلم می تواند به راحتی قدم بزند و ارتباط شخصی بیش تری با تک تک دانش آموزان برقرار سازد و آن چه را که انجام می دهند، مشاهده کند. شیوه ی نشستن ردیفی ایجاب می کند، معلمان با تمام کلاس کار کنند. بعضی از فعالیت ها، مختص این نوع از سر کلاس نشستن هستند. برای مثال، می توان توضیح یک نکته ی دستوری، تماشای فیلم، استفاده از تخته و نشان دادن یک پاراگراف به صورت متنی با استفاده از پروژکتور اُورهد را نام برد. هم چنین وقتی دانش آموزان در انواع خاصی از تمرین زبان شرکت داده می شوند، مفید است. زیرا، اگر توجه همه ی دانش آموزان روی یک تکلیف متمرکز شود، همه ی کلاس پیام یکسانی دریافت می کنند.

هنگامی که معلم با کلاسی کار می کند که به صورت ردیفی نشسته اند، بسیار مهم است که از حفظ ارتباط با دانش آموزان اطمینان حاصل کند و تک تک آن ها را متوجه خود سازد. بنابراین، اگر از دانش آموزان سؤالی می پرسد، به یاد داشته باشد که از دانش آموزان عقب کلاس درس به ویژه آن هایی که ساکت ترند نیز، سؤال کند و فقط به آن هایی که نزدیک هستند، اکتفا نکند. معلمان باید در اطراف کلاس درس حرکت کند تا همه ی دانش آموزان را ببیند و عکس العملشان را نسبت به آن چه در حال انجام است، بسنجد. ترفندی که اکثر معلمان به کار می برند، این است که پیوسته دانش آموزان را در حال حدس زدن نگه می دارند. به ویژه آن جایی که معلمان سؤالات انفرادی می پرسند، ضرورت دارد که از دانش آموزان به ترتیب سؤال نپرسند. چنان چه این کار را بکنند، کارشان بسیار کسالت آور می شود و دانش آموزان می دانند کِی قرار است از آن ها سؤال شود و اگر یکدفعه از آن ها سؤال شد، دیگر مورد سؤال قرار نخواهند گرفت. بهتر است از دانش آموزان همه ی قسمت های کلاس و آن هم به صورت کاملاً تصادفی، سؤال شود؛ چون این کار همه ی دانش آموزان را آماده و هوشیار نگه می دارد. در بسیاری از کلاس های درس در دنیا، معلمان ممکن است در یک لحظه با تعداد بین 40 تا 200 نفر، سر و کار داشته باشند. در چنین شرایطی، کلاس های ردیفی ممکن است بهترین و یا حتی تنها راه حل باشد.
خیلی از معلمان و دانش آموزان در کلاس های کوچک تر، روش نعل اسبی و دایره ای را ترجیح می دهند. در شیوه ی نعل اسبی، معلم در قسمت انتهایی باز نعل قرار خواهد گرفت. چون باید در قسمتی باشد که تخته، پروژکتور اُورهد و یا رادیو ضبط قرار گرفته است. در شیوه ی دایره ای، موقعیت معلم (جایی که تخته قرار دارد)، از اشراف کمتری برخوردار است. کلاس هایی که به صورت دایره ای چیده شده اند، به طور جدی بیانگر باور و عقیده ی معلم و دانش آموزان هستند. در این شیوه ی نشستن، تمام افرادی که در یک دایره نشسته اند، احساس عمیق تری از برابری به نسبت این که معلم جدا و جلوی کلاس بایستد، وجود دارد. این مطلب ممکن است در مورد شیوه ی نعلی درست نباشد، چون معلم در مرکز قرار می گیرد. ولی در شیوه ی دایره ای، معلم فرصت بیش تری برای نزدیک شدن به دانش آموزان پیدا می کند. بنابراین اگر معلمی به کم کردن مرز بین خود و دانش آموزانش معتقد است، این شیوه به او کمک خواهد کرد. مزایای دیگر این شکل عبارت است از: همه ی دانش آموزان می توانند همدیگر را ببینند. در حالی که در کلاس ردیفی، اگر دانش آموز بخواهد با فرد پشت سرش ارتباط چشمی برقرار کند، مجبور است دید را از معلم بر دارد و به عقب بر گردد. در شیوه ی دایره ای و نعلی، نیازی به چنین جدایی نیست. بنابراین، کلاس برای دانش آموزان محلی صمیمی تر و بالقوه است تا از طریق گفت و گو، ارتباط چشمی و حرکات معنی دار بدن (مانند بالا بردن ابرو، شانه بالا انداختن و.) در اطلاعات و احساسات همدیگر سهیم شوند.
به نظر می رسد میزهای گرد و نعلی شکل، به طور رسمی تر با کلاس هایی که دانش آموزان در گروه های کوچک و میزهای اختصاصی نشسته اند، مقایسه شده اند. در چنین کلاس هایی، معلم در حال قدم زدن در کلاس، کار دانش آموزان را کنترل می کند و اگر مشکلی داشته باشند، به آن ها کمک می کند. آن ها را به کار وا می دارد و یا در گوشه و کنار، مطلبی را برایشان توضیح می دهد. در این شیوه از نشستن در کلاس، سلسله مراتب کمتری در فضای کلاس حاکم است. برای معلم خیلی آسان است که در حالی که دیگر میزها مشغول کارشان هستند با یک میز کار کند،. این روش، کم تر شبیه معلم و شاگردی به نظر می رسد. بیش تر شبیه بزرگ سالان مسئولی به نظر می رسد که مشغول یادگیری هستند. با وجود این، این شیوه ی نشستن در کلاس، خالی از اشکال نیست. در وهله ی اول، دانش اموزان ممکن است، که تمایل نداشته باشند با هم میزی های یکسانی کنار هم باشند، اما به مرور زمان ممکن است سلیقه شان تغییر کند. ثانیاً چون دانش آموزان پراکنده تر و جدا هستند، تدریس به کل کلاس مشکل تر می شود، شیوه ی نشستن دانش آموزان درباره ی سبک کار معلم و یا مؤسسه ای که در آن جا تدریس می شود، حرف های زیادی برای گفتن دارد. اکثر معلمان تمایل دارند ترتیب کلاسشان را دوباره تغییر دهند تا همیشه با ردیفی از دانش آموزان یکسان و چهره های کسل رو به رو نباشند. حتی جایی که از لحاظ فیزیکی محدودیت وجود دارد، مثل محدودیت میز و صندلی، این کار غیر ممکن است و معلمان می توانند چیدمان دیگری را برای صندلی ها انتخاب کنند.
مجله رشد- نویسنده: جرمی هارم - ترجمه: عباس گزکوه
گروه مدرسه اینترنتی سایت تبیان،تنظیم:شکوفه باصری
درباره این سایت